Skip to main content

माझा पाडा ,माझे विद्यार्थी

 *माझा पाडा, माझे लोक, माझे विद्यार्थी*

    - ज्ञानदेव नवसरे 


      पेठ तालुक्यातील आदिवासी भागातील सेवा हा आयुष्यभर न विसरता येणारा ठेवा आहे .पेठच्या पश्चिमेस १० किमी अंतरावर गुजरात सरहद्दीवर असणारे डोंगराच्या पायथ्याशी निसर्गाच्या सानिध्यात वसलेले टुमदार असा कळमपाडा माझ्या सुरूवातीच्या सात वर्षांच्या नोकरीचा न विसरता येणारा महत्त्वाचा टप्पा होता.

           कोराना कालावधीमुळे लांबणीवर पडलेली आमची कळमपाडा शाळेचे भेट आज धामणगाव शाळेच्या टीमसोबत  झाली.

          कळमपाडा हे निसर्गाने जितके नटलेलं आहे त्यापेक्षा जास्त या पाड्यामध्ये राहणाऱ्या माझ्यासारख्या पर-जिल्ह्यातून आलेल्या लेकरावरं स्वतःच्या लेकराइतकं, भावाइतकं प्रेम करणाऱ्या माझ्या ह्रदयस्पर्शी लोकांचं हे गाव आहे. माझ्याबद्दल कळमपाड्यातील लोकं काय बोलतात हे कळमपाड्यातील लोकं , माझे विद्यार्थी बोलतील ,याबद्दल मी काय बोलणार ? 

             काम करणा-या शिक्षकांच्या कामाचा सन्मान कसा करावा हे आमच्या कळमपाड्यातील लोकांकडून शिकावं .

       ब-याच दिवसानंतर आमचा गुरुजी दिसल्यावर डोळ्यात पाणी आणून माझे पाय पकडू पाहणाऱ्या आमच्या भोये आजी , मला दररोज दुपारच्या जेवणामध्ये माझ्या मास्तरला घरातली भाजी ,नागलीची भाकरी देणाऱ्या आमच्या बोके मावशी ,शाळा सुटल्यानंतर माझ्या मास्तरला गावरान रानभाज्या न चुकता आणून देणाऱ्या  गावातल्या माझ्या आया-बहिणी , पाड्यावरचे आमचे तरुण मित्रमंडळी, बदली झाल्यानंतर डबडबणा-या डोळ्यांनी निरोप देणारे गावकरी  पुन्हा भेटल्यानंतर गहिवरून येते .

         कळमपाड्यातील लोकांच्या शिक्षकांच्या मान सन्मान आणि आदराच्या भावनेमुळे मनाला शिक्षकीपेशामध्ये आपण योग्य वाटेवर आहोत याची जाणीव करून देतात.

        कळमपाडा गावातील तात्कालीन आमचे शा.व्य.समिती चे अध्यक्ष हरिभाऊ ,शा.पो.कर्मचारी पागी ताई, आमच्या कळमपाडा शाळेचा शेजारी गोपाळ आणि गावकरी यांना भेटून खुप आनंद झाला.

कळमपाडा शाळेवर मी लावलेली झाडं आज माझ्यापेक्षा मोठी झालेत, माझे डोलाने मान हलवून स्वागत करतात. त्यांच्याकडे पाहून ती छोटी छोटी रोपे ,आम्ही मोठं झालो हे सांगतात. शाळेच्या भिंतीकडे पाहून भितीवरील आमच्या कल्पनेतून रंगलेली चित्रे टक लावून पाहतात, जणूकाही चित्रांमध्ये जीव आलाय आणि मला त्यांच्याकडे पाहण्यासाठी  खुणावत आहेत.

    आमचे सर आलेत हे अभिमानाने सांगणारे विद्यार्थी पाड्यातील आज सुजाण तरूण आहेत.आत्तापर्यंत १० वी, १२ वीला कळमपाड्याच्या इतिहासात सर्वात जास्त मार्कस् घेणारे हेच विद्यार्थी आहेत.आज पुढील शिक्षणासाठी काही विद्यार्थी परगावी आहेत . फक्त परीक्षेतील गुणच  नाहीत तर तुमच्यामुळे शिकलेली मुले हुशारच आहेत हे गावातील लोकांचे बोल त्यांच्या गावातील  वर्तनाचे दाखले देत आहेत. बदली झाली म्हणून काय झाले , मुलांच्या सोबत आजही आम्ही आहोत .आजही फोन करून मार्गदर्शन घेतात . आमच्या तब्येतीची विचारणा करतात.

           आज आमच्या धामणगाव शाळेतील शिक्षक वृंद मुख्याध्यापक चव्हाण सर ,जाधव सर, दिक्षीत सर, आमचे मित्र लांडगे सर यांच्यासोबत पुन्हा एकदा पेठ दर्शन केले. सोबत लाडेकर सर, भोये सर होतेच सोबतीला.गावातील लोकांनी पाड्यावर  आम्ही केलेल्या कामाचा  पाढा , मुलांमध्ये झालेले बदल जेव्हा माझ्या सध्याच्या शिक्षक वृंदासमोर  वाचला तेव्हा त्यांनाही नवल वाटले की शिक्षकावर ही लोकं किती प्रेम करतात. खरच मी नशिबवान होतो मला कळमपाड्यासारख्या आदिवासीबहुल भागात काम करण्याची संधी मिळाली.

कळमपाडा भेट , पाड्यावरील प्रत्येक क्षण  म्हणजे  ह्रदय जिंकण्याचा असतो. आमचे खोलीमालक महाले सर आणि महाले ताई म्हणजे आमच्या जीवाला जीव देणारी माणूसं . 

वारक-यांना पंढरपूरला गेल्यावर जसे समाधान मिळते तसे मला कळमपाड्याला मिळते.

बदली झाली म्हणून काय झालं ही जीवाला जीव देणा-या माणसांच्या दर्शनासाठी, शिक्षकी पेशातील कामाचे समाधान देणा-या या तीर्थस्थळास आयुष्यभर  वा-या चालूच राहतील. 

आज आमच्या राजर्षी शाहू महाराज सामाजिक संस्था खोंदला या संस्थेच्या माध्यमातून पेठ तालुक्यातील नालशेत या पाड्यावरच्या मुलांना खेळाचे साहित्य भेट देऊन आम्हाला आत्मिक समाधान लाभले.

धन्यवाद 🙏🏻🙏🏻

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

लेकरांना मित्रपरिवार वाढवू द्या

*लेकरांना मित्रपरिवार वाढवू द्या* लहान मुलांना खेळणी खेळायला खुप आवडते. शंभूराजला बाजारातून आणलेल्या गाड्यांच्या खेळण्यांची विशेष आवड आहे . आमच्या घरात ढीगभर गाड्या पडलेल्या असतात. तरीही इतर वस्तूंना गाडी समजून खेळण्याची भारी आवड आहे. आमच्या घरात शेजार मित्रमंडळींच्या लेकरांची आणि इतरही आजूबाजूच्या घरातील लेकरांची नेहमीच ये जा असते. शंभुराजच्या खेळण्यांचा सर्वजण आनंद घेत असतात त्यामुळे लेकरं लेकरांच्या जवळ आपसूक येतात. एकमेकांच्या खेळण्यांना शेअर करत असतील तर त्यांच्यातील सामाजिकतेचा बंध उत्तम गतीने विकसित होत आहे असे म्हणता येईल. लहानपणी अनेक बदलातून मूल घडत असते. त्यापैकी एक आपली वस्तू कोणासही न देणे.  अशी मुलं आपल्या वस्तूला कोणासही हात लावू देत नाहीत .  त्याच्या वस्तूला हात लावलेलं अजिबात आवडत नाही.एका दृष्टीने ते बरोबर पण असेल पण अनेकदा मुलांमध्ये ही सवय दिसते की आपल्या वस्तू कोणालाही द्यायला तयार होत नाही. हे खास ज्यावेळी आपली वस्तू नवीन असते त्यावेळी मुले आपली वस्तू द्यायला तयार होत नाहीत. खरंतर लहान मुलांना ही सवय असायला हवी की आपल्याकडे असलेली गोष्ट सहजतेने इतरांन...

मुलांच्या कल्पनेच्या दुनियेत

* मुलांच्या कल्पनेच्या दुनियेत ....* 📝 *ज्ञानदेव नवसरे, नाशिक* फोटो सौजन्य : Google              आज पहिलीच्या मुलांना मुक्त चित्र काढण्यासाठी कोरे कागद दिले होते. मी फळ्यावर फुले,बादली, ग्लास, फुलपाखरू यांचे सोप्या पद्धतीने काढलेली चित्रे फळ्यावर रेखाटली होती.      सचिन ने काढलेले चित्र मला दाखवले. मी म्हणालो,"हे काय आहे ?" सचिन, "हे भूताचे , हे माझे आणि हे माझ्या घराचे चित्र आहे". मी म्हटले, छान काढलेय. मुलांनी सचिनचे चित्र पाहायला लगबग केली. सचिनच्या जवळ मुलांचा गलका जमा झाला. त्यांच्यात भुतांच्या गोष्टी वर गप्पा सुरू झाल्या. भूत अमुक असतं ,तमुक असतं आणि ब-याच गोष्टी चालू होत्या.माझ्या इयत्ता चौथीचा इंग्रजी विषय असल्याने मी पेपर तपासत असताना मुलांमधील सुरु असणा-या गप्पांकडे लक्ष जात होतेच.थोडा वेळ थांबून ऎकून घेतले. गावात म्हसोबाचे मंदीर आहे त्या देवस्थानाला जागृत देवस्थान म्हटले जातेय. भूत म्हणले की देव आलाच त्यामुळे म्हसोबावर बोलत होते. म्हसोबावर कडे हातात घातले की भूत काय बी करत नाय. माझी आई म्हसोबाला  दिवा लावते ...

मुलांना दिशा देऊयात

* मुलांना दिशा देऊयात *   अाज नेहमीप्रमाणे शंभू खिदळून आला होता पण त्याच्या चेह-यावरील तेज कमालीचे होते. "आप्पा चला ना खेळायला जावू" शंभू लाडात येऊन बोलला. मी शाळेतून दमून आलो होतो.  "नको रे शंभू ,मी खुप दमलोय. " आई सांग ना आप्पाला ." खरतर आमचं दोघांचं खेळणं म्हणजे भारीच असतयं.  शंभूच्या खेळण्यांसोबत रमताना मलाही लहानपणाचा अनुभव घेता येत असतो.कधीकधी माझी बायको मला खुप हसते माझे बाळासोबत असतानाचे संवाद, चेह-यावरील हावभाव पाहून.😁 माझं लहान झालेलं पाहून शंंभू मात्र बिनधास्तपणे माझ्यासोबत खेळतो. ब्लाॅक्स ची भरणी आम्ही खाली घेतली .दोघंही वेगवेगळे आकार बनवायला लागलो. मी गाडीचा आकार बनविला अन शंभूचे काम सुरूच होते. "काय बनवितोय शंभू?" मी म्हणालो.  "मला घर बनवायचेय."  मी घराच्या संदर्भात अनेक प्रश्न विचारले अन त्यानेही सगळी उत्तरे दिली. "मला लय काही बी बनविता येते." शंभू बोलत होता.  काय काय बनविता येते? बंदूक, गाडी,घर,शाळा ,पाटी ,माणूस.  मी त्याचे कौतुक केले अन त्याला कवेत घेतले .यावरून आपण लक्षात घ्यायला पाहिजे की मुलांकडे गु...