मुलांना दिशा देऊयात

*मुलांना दिशा देऊयात* 

अाज नेहमीप्रमाणे शंभू खिदळून आला होता पण त्याच्या चेह-यावरील तेज कमालीचे होते. "आप्पा चला ना खेळायला जावू" शंभू लाडात येऊन बोलला. मी शाळेतून दमून आलो होतो.  "नको रे शंभू ,मी खुप दमलोय.
" आई सांग ना आप्पाला ." खरतर आमचं दोघांचं खेळणं म्हणजे भारीच असतयं. 
शंभूच्या खेळण्यांसोबत रमताना मलाही लहानपणाचा अनुभव घेता येत असतो.कधीकधी माझी बायको मला खुप हसते माझे बाळासोबत असतानाचे संवाद, चेह-यावरील हावभाव पाहून.😁
माझं लहान झालेलं पाहून शंंभू मात्र बिनधास्तपणे माझ्यासोबत खेळतो.
ब्लाॅक्स ची भरणी आम्ही खाली घेतली .दोघंही वेगवेगळे आकार बनवायला लागलो. मी गाडीचा आकार बनविला अन शंभूचे काम सुरूच होते. "काय बनवितोय शंभू?" मी म्हणालो. 
"मला घर बनवायचेय."  मी घराच्या संदर्भात अनेक प्रश्न विचारले अन त्यानेही सगळी उत्तरे दिली. "मला लय काही बी बनविता येते." शंभू बोलत होता. 
काय काय बनविता येते? बंदूक, गाडी,घर,शाळा ,पाटी ,माणूस. 
मी त्याचे कौतुक केले अन त्याला कवेत घेतले .यावरून आपण लक्षात घ्यायला पाहिजे की मुलांकडे गुण असतात ,शक्ती असते पण त्यांना वाव दिला जात नाही. अशा शंभूच्या अनेक गोष्टी असतील की ज्यांना मला अजून समजायच्या आहेत ,त्यासाठी त्याला वेळ द्यावा लागणार आहे आणि वेळ पाळून राहावीच लागणार आहे कारण मुलांच्या वाढत्या वयासोबत अन बदलत्या आवडीनिवडीसोबत मला जुळवून घ्यावे लागणार आहे.

   *मुलांकडे शक्ती असते पण ती वापरली जात नाही त्या शक्तीला दिशा दिली जात नाही पण दिशा देणं अत्यंत आवश्यक आहे.* मुलांची ही शक्ती कोणती अन कोणकोणत्या प्रकारच्या आहेत त्या शोधता यायला हव्यात. मग त्यावर काम करता येते.
अनेक मुले हायपर असतात ते शांत बसत नाहीत अशा वेळेस आपण त्यांना एक धपाटा मारून शांत करण्याचा प्रयत्न करतो किंवा घराच्या बाहेर घेऊनच जायचे नाही. लहान वयातील बांधलेले गायीचे वासरू एकदा का सोडले की त्याला समजत नाही कुठे धावायचे ,कसे धावायचे ते नुसतं पळत सुटते, उड्या मारते आपण जर घट्ट पकडले नाही तर आपल्याला पण घेऊन जाते त्यामुळे आपण त्याचा दोर सोडून देणं पसंत करतो. 
मुलांची शक्ती समजण्यासाठी मुलांना अगोदर समजून घेणं आवश्यक आहे म्हणून विद्यार्थ्यांना एखादी घटना ,गोष्ट, आशय शिकवायचा असेल तर अगोदर आपण विद्यार्थी व्हायला हवे. त्यामुळे मुलांच्या आवडीनिवडी ,भावना आणि त्यांचा हेतू आपल्या लक्षात येतो.
कोणती गोष्ट केल्यावर मुलांना आनंद होतो? काय केले ते मुलांना राग येतो?  कशामुळे मुले नाराज होतायेत?  का नाराज होतात?  त्यांना काय करावे वाटतेय ? त्यासाठी मुलांच्या दुनियेत आपण प्रवेश करायला हवा. हे पालक ,शिक्षक यांच्या लक्षात आले की मुलांसोबत बोलायला, अनुभव तयार करायला अन त्यांच्याशी जुळवून घ्यायला खुप सोपे जाते नंतर मुलांच्या आवडीनिवडी ,भावनांचा विचार करुन प्रसंग तयार करता येतात. त्यासाठी मुलांना वेळ दिला पाहिजे.
जसे मुलांना समजून घेण्यासाठी मूल बनावे लागते तसे मुलांना वेळ द्यायचा असेल तर मुलांच्या दुनियेत आपल्याला जावे लागते. त्यावेळेस ख-या अर्थाने मुलांच्या विकासाच्या पाऊलवाटेत आपण सोबत असतोय.

https://shikshanvichar.blogspot.com/2019/01/blog-post.html?m=1

धन्यवाद 🙏🏻